Wat is B1?

Welke soorten taalniveaus worden er gebruikt in Nederland?

Als je het hebt over B1, dan heb je het over een specifiek taalniveau. Maar wat is een taalniveau precies? Waar gebruik je het voor? En welke verschillende manieren zijn er om taalniveaus in te delen?

Welke soorten taalniveaus worden er gebruikt in Nederland?

Wat is een taalniveau?

Met een taalniveau kun je aangeven hoe vaardig een taalgebruiker is: hoe goed iemand een taal kan lezen, luisteren, schrijven en spreken.

Indeling van taalniveaus: Nederlands en Europees

De twee indelingen die in Nederland het meest gebruikt worden, zijn het Europees Referentiekader en het Nederlands referentiekader.

Europese taalniveaus voor vreemde talen: A1 tot en met C2

Het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor de talen is ontwikkeld voor het onderwijs in vreemde talen. De verschillende niveaus worden over heel Europa erkend en zijn voornamelijk bedoeld om lesprogramma's, leermaterialen en examens over heel Europa met elkaar te vergelijken.

Het Europees Referentiekader wordt ook wel ERK of Raamwerk NT2 genoemd. Het raamwerk bestaat uit 6 niveaus:

Taalniveau A1             beginnende gebruiker

Taalniveau A2             beginnende gebruiker (iets gevorderd)

Taalniveau B1             onafhankelijke gebruiker

Taalniveau B2             onafhankelijke gebruiker (iets gevorderd)

Taalniveau C1             vaardige gebruiker

Taalniveau C2             zeer vaardige gebruiker

Deze zes taalniveaus hebben allemaal specifieke kenmerken die iets zeggen over de vaardigheid van de taalgebruiker.

Uit dit referentiekader komt de aanduiding ‘taalniveau B1’ voor eenvoudige taal. Sommige mensen vinden dat niet terecht, omdat het ERK over vreemde talen gaat: als je een vreemde taal op niveau B1 beheerst, dan kun je je redden in een land met die voertaal. In dit referentiekader zegt het dus niets over moedertaalsprekers.

Nederlandse taalniveaus voor moedertaal: 1F tot en met 4F

Naast de Europese indeling van taalniveaus kennen we in Nederland ook een Nederlands referentiekader. Dit Nederlandse referentiekader bestaat uit 4 taalniveaus:

Taalniveau 1F              basisgebruiker                       basisonderwijs

Taalniveau 2F              onafhankelijke gebruiker       vmbo, mbo-1, mbo-2, mbo-3

Taalniveau 3F              onafhankelijke gebruiker       mbo-4, havo

Taalniveau 4F              vaardige gebruiker                 vwo

Professionals zien niveau 2F als het ‘algemeen maatschappelijk functioneel niveau’: het streefniveau dat elke Nederlander minimaal zou moeten beheersen.

Volwassenen met taalniveau 1F zijn laaggeletterd. Zij kunnen lezen en schrijven, maar hebben moeite met langere teksten. Mensen uit deze groep kunnen vaak niet goed zelfstandig functioneren in de maatschappij.

Kun je deze taalniveaus met elkaar vergelijken?

Als je de Europese en de Nederlandse referentieniveaus naast elkaar legt, dan zie je dat er een ijkpunt zit bij 2F/B1. Zowel niveau 2F als niveau B1 wordt gezien als het ‘burgerschapsniveau’: het minimale niveau dat een volwassene moet beheersen om mee te kunnen doen in de maatschappij.

            NL        ERK

                        A1

            1F        A2       basisschoolniveau

            2F        B1        burgerschapsniveau

            3F        B2        havo-vaardig

            4F        C1        hbo/wo-vaardig

                       C2

Verder zie je dat de basisniveaus A1 en A2 uit het ERK samenvallen met niveau 1F uit het Nederlandse model. In feite is dit het niveau van laaggeletterdheid: het niveau dat een kind heeft als het van de basisschool komt.

Iets vergelijkbaars gebeurt met de ERK-taalniveaus C1 en C2: in het Nederlandse referentiekader vallen die samen met niveau 4F. Dat is het niveau van een volwassene die voldoende taalvaardig is om een hbo- of wo-opleiding te volgen.

Toch zijn deze taalniveaus niet helemaal hetzelfde

Bij het vergelijken van taalniveaus hangt het ervan af of het gaat om de beheersing van de moedertaal of een vreemde taal. En of je tekst bedoeld is voor een moedertaalspreker of een anderstalige. Een anderstalige weet vaak niet hoe dingen werken in Nederland: wat een consultatiebureau is. Of hoe je een huurwoning vindt via een woningcorporatie. Dat vergt dus extra uitleg. Voor een Nederlandse lezer hoef je dat niet uit te leggen.

Mag je taalniveau B1 gebruiken voor moedertaal?

Er zijn critici die vinden dat je taalniveau B1 niet mag gebruiken voor moedertaalsprekers, omdat het afkomstig is uit een model dat bedoeld is voor mensen die een vreemde taal leren. Dan haal je twee verschillende systemen door elkaar, vinden zij. Het is een van de belangrijkste argumenten in de discussie over B1

Toch is het niet te ontkennen dat de term ‘B1’ veel organisaties aan het denken heeft gezet over het taalniveau van hun doelgroep. En over de manier waarop zij daarmee rekening kunnen houden in hun communicatie. Dat is nog niemand eerder op zo’n grote schaal gelukt.

Bronnen

 

 

Meer artikelen

Wanneer gebruik je B1, en wanneer niet?

B1-teksten schrijven

Taalniveau B1 is geen standaardoplossing voor alle teksten. Welk taalniveau geschikt is voor de tekst die je schrijft, hangt met name af van je doelgroep. (Daarom is deze website bijvoorbeeld niet op B1-niveau geschreven.)

Voorbeelden van B1-teksten

B1-teksten schrijven

B1 staat voor eenvoudig Nederlands. B1-teksten zijn door een groot lezerspubliek te begrijpen. Hoe ziet een B1-tekst eruit? Dat zie je in deze voorbeelden.

B1 schrijven: antwoord op de 10 meestgestelde vragen

Wat is B1?

Het schrijven van teksten op taalniveau B1 roept soms vragen op. Hieronder vind je de 10 meestgestelde vragen over B1 – mét antwoorden – op een rij.

Hulp nodig bij het schrijven van B1-teksten?

Het schrijven van B1-teksten is soms best lastig. Dan kun je hulp gebruiken van een professional. Die kan de tekst voor je schrijven. Of jou leren hoe je goede B1-teksten schrijft. Neem gerust contact met ons op. Wij helpen je graag verder.

Meer over ons